De natuur in het Schelde-estuarium is zeldzaam. Vlaanderen en Nederland zetten daarom samen in op de bescherming en ontwikkeling ervan. In het kader van de Agenda voor de Toekomst hebben ze afgesproken om werk te maken van een gedragen visie op natuurontwikkeling. Een breed maatschappelijk draagvlak is immers onontbeerlijk om de veerkracht van de natuur op lange termijn te garanderen. Daarom bereidt de VNSC samen met de stakeholders in het Schelde-estuarium een Langetermijnperspectief Natuur (LTP-N) voor.

De VNSC en de stakeholders starten het LTP-N met een systeemanalyse van de toestand van de natuur in het Schelde-estuarium en de historische ontwikkeling. Vanuit de gemeenschappelijke kennisbasis die dat oplevert, kan worden onderzocht of de Scheldenatuur zich voldoende robuust en veerkrachtig ontwikkelt. Dat gebeurt op basis van beschikbare informatie. De systeemanalyse resulteert in een advies aan de VNSC over de vervolgaanpak van het LTP-N. Dat advies wordt in nauw overleg met de stakeholders opgesteld.

De VNSC heeft het initiatief genomen tot het LTP-N met een speciaal daarvoor opgerichte projectgroep. Samen met de stakeholders zal de projectgroep tijdens een aantal bijeenkomsten de systeemanalyse thema per thema uitvoeren. De stakeholders zijn niet beperkt tot de leden van de Schelderaad; ook vertegenwoordigers van de scheepvaart, recreatie-, visserij- en energiesector worden betrokken. Om alles vlot te laten verlopen, wordt een kerngroep van zes tot acht personen samengesteld die de themabijeenkomsten en relevante teksten voorbereidt. De kerngroep wordt ondersteund door inhoudelijk deskundigen die de wetenschappelijke kwaliteit van het werk waarborgen.

De systeemanalyse focust op de manier waarop biotische en abiotische componenten in het estuarium zich ontwikkelen. De analyse moet duidelijk maken of de natuur robuust en veerkrachtig genoeg is om karakteristieke estuariene waarden te behouden tegen een achtergrond van klimaatverandering en menselijk gebruik.

Om te bepalen hoe de systeemanalyse tot stand moet komen, hebben de projectgroep en stakeholders in een voortraject deelgenomen aan twee intensieve workshops. Ze hebben toen de ingrediënten aangeleverd voor een plan van aanpak. Een van de gemaakte afspraken is dat alle stakeholders volwaardig kunnen deelnemen aan het opstellen van de systeemanalyse. Ook de scope is samen met de stakeholders vastgelegd: de analyse heeft betrekking op het Schelde-estuarium als geheel, inclusief de monding en de Vlakte van de Raan. De focus ligt op de Westerschelde. De systeemanalyse start het najaar van 2017 en duurt ongeveer een jaar. De volgende acties maken er deel van uit:

  • Een stakeholder- en issueanalyse waarin de bestaande systeemkennis, bronnen en inbreng van alle stakeholders verzameld worden.
  • Een systeemanalyse van de veerkracht van de natuur vandaag en morgen, met aandacht voor mogelijke knelpunten.
  • Een detailanalyse van deelgebieden en thema’s die relevant zijn voor het vervolgtraject. Verdiepende sessies over specifieke onderwerpen op locatie.

Het uiteindelijke resultaat van de systeemanalyse is een advies aan de VNSC. Dat advies omvat een beschrijving van de toestand en de ontwikkeling van de Scheldenatuur en de betekenis ervan voor de langetermijndoelstelling van de VNSC om robuuste en veerkrachtige Scheldenatuur te ontwikkelen. Als zich knelpunten voordoen, omvat het advies ook een oriëntatie op de aanpak daarvan voor de volgende stap van het LTP-N. Het advies wordt in nauw overleg met de stakeholders opgesteld.

Download hier het volledige plan van aanpak.